Przed wystąpieniem huraganu (silnych wiatrów):

Opracuj plan komunikowania się w czasie zagrożenia na okoliczność, gdy członkowie rodziny są rozdzieleni (realny przypadek, gdy dorośli są w pracy a dzieci w szkole).

Naucz dzieci, jak i kiedy wzywa się policję lub straż pożarną, oraz które radio jest nastrojone na odbiór informacji o stanie zagrożenia.

Podczas huraganu

Miej włączone radio bateryjne na częstotliwości radia regionalnego – albo program miejski, w celu uzyskania komunikatu o zagrożeniu i sposobach postępowania.

 Zabezpiecz swoje mieszkanie (dom):

  1. zamknij okna, zabezpiecz rynny i inne części budynku;
  2.  upewnij się czy konstrukcja dachu jest mocno przytwierdzona do konstrukcji budynku;
  3. zabezpiecz lampy i inne urządzenia, które mogą ulec zniszczeniu;
  4. usuń z parapetów i balkonów przedmioty, które mogą zagrażać przechodniom;
  5. uprzątnij z obejścia przedmioty, które mogłyby narobić szkód n(porwane przez wiatr);
  6. zapewnij sobie odpowiednią ilość źródeł światła, jak: latarki elektryczne (baterie do latareki odbiorników radiowych), świece;
  7. sprawdź stan apteczki pierwszej pomocy i zaopatrz się w niezbędne materiały i leki; przygotuj rzeczy, które mogą być potrzebne w czasie ewakuacji tj. dokumenty, odzież, żywność, wartościowe rzeczy;
  8. nie parkuj pojazdów w pobliżu drzew, słupów i trakcji elektrycznych.

Wyłącz główny wyłącznik prądu i gazu – ograniczy to niebezpieczeństwo powstania pożaru. Schowaj się w środkowych i najniższych partiach budynku z dala od oszklonych okien, sufitów i drzwi.

Znajdując się poza domem, pozostań tam, aż huragan nie przejdzie.

Nie zatrzymuj się pod trakcjami elektrycznymi, planszami reklamowymi, drzewami itp.

Jeżeli służby ratownicze zalecają ewakuację:

  1. wyrusz tak szybko jak to tylko możliwe;
  2. opuszczając mieszkanie wyłącz energię elektryczną, oraz główny zwór wody i gazu,
  3. wygaś ogień w piecach, oraz zabezpiecz dom;
  4. zawiadom kogoś, poza zasięgiem wichury, dokąd się ewakuujesz;
  5. zabierz przygotowany zawczasu podręczny bagaż, oraz ciepłą odzież.

Po huraganie

  • Udziel pierwszej pomocy rannym i poszkodowanym osobom.
  • Unikaj leżących lub zwisających przewodów elektrycznych.
  • Ostrożnie wkraczaj do swego domu.
  • Sprawdź instalację (gazową, elektryczną, wodociągową i ściekową) w zniszczonym domu.
  • O wszystkich zdarzeniach, mających istotne znaczenie dla bezpieczeństwa ludzi informuj:służby dyżurne Straży Pożarnej, Policji; pogotowia energetycznego, gazowego i inne.

Przed wystąpieniem gradobicia lub opadów deszczu

  1. Ubezpiecz swoje mieszkanie, dom, samochód, zwierzęta gospodarskie, uprawy polowe od skutków gradobicia.
  2. Zapisz i zapamiętaj numer telefonu na pogotowie ratunkowe, do służb weterynaryjnych i upewnij się, czy wszyscy członkowie rodziny je znają.
  3. Przygotuj swoje mieszkanie, swój dom:
    • zabezpiecz rynny i inne części budynku,
    • zabezpiecz lampy i inne urządzenia, które mogą ulec zniszczeniu.

Podczas gradobicia lub opadów deszczu

  1. Jeżeli spotka cię gradobicie z dala od domu, znajdź bezpieczne schronienie i pozostań tam do czasu jego zakończenia.
  2. Jeśli jesteś w domu:
    • zamknij okna, usuń z parapetów i balkonów przedmioty, które mogą zagrażać przechodniom,
    • pozostań w nim z dala od oszklonych okien, sufitów i drzwi,
    • w miarę możliwości pozamykaj zwierzęta domowe i hodowlane,
    • trzymaj pod ręką przygotowane latarki oraz dodatkowe baterie,
    • miej włączone radio, w celu uzyskania ewentualnych komunikatów.

O wszystkich zdarzeniach, mających istotne znaczenie dla bezpieczeństwa ludzi informuj pogotowie ratunkowe, a w przypadku zerwania linii energetycznych zgłoś to pogotowiu energetycznemu.

Po gradobiciu lub opadów deszczu

  1. Jeśli są poszkodowani to:
    • udziel pierwszej pomocy rannym lub poszkodowanym osobom,
    • nie przenoś ciężko rannych osób, chyba że są one bezpośrednio zagrożone,doznaniem kolejnych obrażeń - wezwij pomoc.
  2. Jeżeli byłeś ubezpieczony przed gradobiciem, wykonaj zdjęcia zniszczeń, zarówno domu jak i jego wyposażenia w celu ubiegania się o odszkodowanie.

Przed  wystąpieniem  intensywnych  opadów  śniegu, zawiejach i zamieciach, marznącej  mżawki  lub  silnych  mrozów

  1. W czasie opadów pozostań w domu.
  2. Jeżeli musisz wyjść na zewnątrz ubierz się w ciepłą odzież wielowarstwową i powiadom kogokolwiek o docelowym miejscu podróży oraz o przewidywanym czasie dotarcia na miejsce przeznaczenia.
  3. Zachowaj ostrożność poruszając się po zaśnieżonym i oblodzonym terenie, zwróć uwagę na zwisające sople, zwały śniegu na dachach budynków, itp.

Jazda samochodem w zimie

  1. Sprawdź następujące elementy twojego samochodu: akumulator, płyn chłodzący, wycieraczki i płyn do spryskiwaczy szyb, układ zapłonowy, termostat, oświetlenie pojazdu, światła awaryjne, układ wydechowy, układ ogrzewania, hamulce, odmrażacz, poziom oleju (jeśli jest taka potrzeba, wymień na olej zimowy).
  2. Załóż zimowe opony i upewnij się, czy mają odpowiedni bieżnik. Uniwersalne opony radialne zazwyczaj nadają się do większości warunków zimowych. Jednakże, przepisy w niektórych krajach wymagają stosowania opon z łańcuchami lub opon śniegowychz kolcami.
  3. Miej przygotowaną skrobaczkę do szyb oraz narzędzie do usuwania śniegu.
  4. Utrzymuj co najmniej połowę pojemności zbiornika paliwa w czasie zimy.
  5. Starannie planuj długie podróże.
  6. Słuchaj komunikatów radiowych o aktualnych warunkach drogowych.
  7. Podróżuj w ciągu dnia i jeśli to możliwe w towarzystwie przynajmniej jednej osoby.
  8. W czasie burzy śniegowej staraj się korzystać z komunikacji publicznej.
  9. Ubieraj się ciepło. Noś odzież wielowarstwową, lekko dopasowaną.
  10. Na czas dłuższej podróży przygotuj wysokoenergetyczne, suche pożywienie oraz kilka butelek wody.
  11. Miej w swoim samochodzie: migające światło przenośne z zapasowymi bateriami, apteczkę pierwszej pomocy oraz niezbędne leki, śpiwór lub koc, torby plastikowe   (do celów sanitarnych), zapałki, małą łopatkę – saperkę, podręczne narzędzia, przewody do rozruchu silnika, łańcuchy lub siatki do opon, jaskrawo kolorową tkaninę do użycia jako flagi sygnalizacyjnej.

Jeśli utknąłeś w drodze

  1. Pozostań w samochodzie. Nie szukaj sam pomocy, chyba że pomoc jest widoczna w odległości 100 m.
  2. Umocuj na antenie lub dachu samochodu jaskrawą część ubrania (najlepiej koloru czerwonego) tak, aby widoczna była dla ratowników.
  3. Użyj wszelkich dostępnych środków do poprawienia izolacji samochodu. Uruchamiaj silnik co godzinę na 10 minut. W czasie pracy silnika włącz ogrzewanie oraz zewnętrzne światła samochodu.
  4. Zachowaj ostrożność z uwagi na trujące działanie tlenku węgla w spalinach. Utrzymuj rurę wydechową wolną od śniegu oraz dla wentylacji lekko uchyl okna.
  5. Zwracaj uwagę na oznaki odmrożeń lub wychłodzenia organizmu.
  6. Wykonuj lekkie ćwiczenia dla utrzymania krążenia krwi. Od czasu do czasu klaskaj w dłonie, wykonuj wymachy ramionami. Staraj się nie przebywać w jednej pozycji zbyt długo. Jeśli w samochodzie jest więcej niż jedna osoba, należy spać kolejno, na zmianę.
  7. Dla utrzymania ciepła osoby powinny zgromadzić się koło siebie.
  8. Unikaj zbędnego lub nadmiernego wysiłku. Zimne otoczenie powoduje dodatkowe obciążenie dla serca. Nadmierny wysiłek, taki jak odgarnianie śniegu albo pchanie samochodu może spowodować zdrowotne dolegliwości.

 

Przed wystąpieniem upałów

  1. Utrzymuj chłodne powietrze wewnątrz pomieszczeń poprzez stosowanie żaluzji w  drzwiach  i  oknach.
  2. Rozważ utrzymanie w użyciu zewnętrznych okiennic przez cały rok. Zewnętrzne okiennice latem nie dopuszczają ciepła do wnętrza domu, natomiast utrzymują ciepło w domu zimą. Sprawdź przewody urządzeń klimatyzacyjnych, czy są właściwie izolowane i szczelne.
  3. Oszczędzaj elektryczność. W okresie dużych upałów, ludzie mają tendencje do znacznie większego zużycia energii elektrycznej na potrzeby urządzeń klimatyzacyjnych, co prowadzi do niedoboru mocy lub przerw w dopływie prądu.
  4. Przebywaj wewnątrz pomieszczeń tak długo, jak to możliwe. Jeśli jest brak klimatyzacji, przebywaj na najniższym poziomie budynku, poza zasięgiem światła słonecznego.
  5. Regularnie pij duże ilości wody. Osoby cierpiące na epilepsję oraz schorzenia serca, nerek lub wątroby, będące na nisko-wodnej diecie oraz mające problemy z utrzymaniem płynów, powinny skontaktować się z lekarzem przed zwiększonym przyjmowaniem płynów.
  6. Ogranicz przyjmowanie napojów alkoholowych. Mimo, że piwo i napoje alkoholowe zdają się zaspakajać pragnienie, to zazwyczaj powodują dalsze odwodnienie organizmu.
  7. Ubieraj się w luźno dopasowane rzeczy, zakrywające możliwie największą powierzchnie skóry. Lekka, o jasnych kolorach odzież odbija ciepło i promieniowanie słońca oraz pomaga utrzymać normalną temperaturę ciała.
  8. Noś okrycia głowy, które skutecznie będą chronić twarz i głowę przed nadmiernym nagrzaniem.
  9. Unikaj zbytniego nasłonecznienia. Opalenizna spowalnia zdolność do samoczynnego chłodzenia się. Użyj środków ochrony przed promieniami słonecznymi o wysokim współczynniku skuteczności ochrony.
  10. Unikaj skrajnych zmian temperatury. Zwolnij tryb życia. Zredukuj, wykreśl lub przeorganizuj wyczerpujące zajęcia. Osoby wysokiego ryzyka powinny przebywaćw chłodnych miejscach. Stosuj tabletki solne, ale tylko wtedy,  jeśli zostały zalecone przez lekarza.
  11. Pamiętaj, że podczas upałów występuje zwiększone zagrożenie przeciwpożarowe – przebywając w lesie, na podsuszonych łąkach, ścierniskach zachowaj szczególną ostrożność i staraj się nie zaprószyć ognia.

Podczas suszy

  1. Zmniejsz zużycie wody.
  2. Podlewanie trawników i mycie samochodów marnotrawi wodę.
  3. Gdzie tylko możliwe używaj wielokrotnie tej samej wody.

Przed wystąpieniem skażenia radioaktywnego

  1. Bądź przygotowany do ewakuacji lub do schronienia się w swoim domu.
  2. Opracuj plan komunikowania się na wypadek zagrożenia.
  3. Gdy w czasie katastrofy członkowie rodziny są rozdzieleni, (realna możliwość w ciągu dnia, gdy dorośli są w pracy a dzieci w szkole) miej przygotowany plan ich powrotu do domu.
  4. Poproś krewnych lub znajomych zamieszkałych w innych rejonach aby służyli jako miejsce kontaktu dla twojej rodziny. Po wystąpieniu katastrofy często łatwiej jest uzyskać połączenie na większych odległościach. Upewnij się, że wszyscy członkowie twojej rodziny znają nazwisko, adres i numer telefonu osoby kontaktowej.

Podczas wystąpienia zdarzenia

  1. Nasłuchuj w radiu i w telewizji oficjalnych komunikatów.
  2. Jeśli jest to zalecane - pozostań w domu.
  3. Zabezpiecz zwierzęta lub weź je do domu.
  4. Zabezpiecz i pozamykaj drzwi i okna.
  5. Wyłącz klimatyzację, wentylację, ogrzewanie nawiewowe itp.
  6. Zamknij (uszczelnij) zasuwy piecowe i kominowe.
  7. Udaj się do piwnicy lub innych pomieszczeń poniżej powierzchni gruntu i pozostań w nich do czasu, aż władze ogłoszą, że jest już bezpiecznie.
  8. Jeśli musisz wyjść na zewnątrz, zakryj usta i nos mokrym ręcznikiem. Bądź przygotowany do ewakuacji lub schronienia się na dłuższy czas w swoim domu.
  9. Gdy powracasz do miejsca schronienia z zewnątrz:
    • spłucz i zmień odzież oraz obuwie,
    • włóż rzeczy noszone na zewnątrz do plastykowej torby i szczelnie ją zamknij.
  10. Jeżeli zarządzono ewakuację:
    • nasłuchuj w radiu i w telewizji komunikatów o drogach ewakuacji, tymczasowych schronach i sposobach postępowania,
    • minimalizuj możliwości skażenia w domu,
    • zabezpiecz i pozamykaj drzwi i okna,
    • wyłącz klimatyzację, wentylację, ogrzewanie nawiewowe itp.,
    • zamknij (uszczelnij) zasuwy piecowe i kominowe,
    • zabierz przygotowane na ewakuację rzeczy.
  11. Pamiętaj o swoich sąsiadach, którzy mogą potrzebować specjalnej pomocy przy małych dzieciach, starszych ludziach lub przy niepełnosprawnych.

Po wystąpieniu zdarzenia

Gdy bezpośrednie zagrożenie minęło, unikaj spożywania żywności z twojego ogrodu oraz mleka od twoich krów i kóz dopóki nie będą zbadane przez lokalny urząd sanitarny.

Przed wystąpieniem opadu promieniotwórczego

  1. Na wypadek katastrofy miej przygotowane następujące rzeczy:
    • latarkę z zapasowymi bateriami,
    • przenośne radio na baterie z zapasowymi bateriami,
    • apteczkę i podręcznik pierwszej pomocy,
    • alarmowy zapas żywności i wody,
    • zapas worków do przechowywania żywności,
    • otwieracz do konserw,
    • solidne obuwie.
  2. Bądź przygotowany do ewakuacji lub schronienia się w swoim domu.
  3. Opracuj plan komunikowania się na wypadek zagrożenia.
  4. Przygotuj plan oraz sposoby powrotu do domu członków rodziny, jeżeli w czasie wystąpienia zagrożenia są rozdzieleni (realna możliwość w ciągu dnia, gdy dorośli są w pracy, a dzieci w szkole).
  5. Poproś krewnych lub znajomych, zamieszkałych w innych miejscowościach, aby służyli jako miejsce kontaktu dla twojej rodziny.
  6. Upewnij się czy wszyscy członkowie twojej rodziny znają nazwisko, adres i nr telefonu osoby kontaktowej.
  7. Jeśli prowadzisz samodzielne gospodarstwo rolne, zastanów się nad zabezpieczeniem paszy dla zwierząt hodowlanych, ujęć wody pitnej oraz pomieszczeń dla nich.

W czasie wystąpienia opadu promieniotwórczego

  1. Zachowaj spokój:
    • nie każdy wypadek, związany z wydostaniem się substancji promieniotwórczej jest dla Ciebie niebezpieczny,
    • wypadek może dotyczyć tylko terenu zakładu pracy i może nie powodować żadnych zagrożeń zewnętrznych.
  2. Uważnie i stale słuchaj radia, oglądaj telewizję krajową lub lokalną. Komunikaty określą charakter wypadku, stopień zagrożenia oraz jego zasięg i szybkość rozprzestrzeniania się - wykonaj zalecenia wynikające z komunikatów.
  3. Gdy powracasz do miejsca schronienia z zewnątrz:
    • weź prysznic, zmień buty i odzież,
    • schowaj rzeczy noszone na zewnątrz do plastikowej torby i szczelnie je zamknij.
  4. Jeśli otrzymasz polecenie ewakuacji wykonuj je niezwłocznie, według zaleceń władz, (służb ratowniczych):
    • słuchaj w radiu i telewizji komunikatów o drogach ewakuacji, tymczasowych schronach i sposobach postępowania,
    • weź przygotowane na ewakuację rzeczy.
  5. Pamiętaj o swoich sąsiadach, którzy mogą potrzebować specjalnej pomocy przy małych dzieciach, starszych lub niepełnosprawnych osobach.
  6. W wypadku zaniechania ewakuacji, pozostań w domu:
    • zabezpiecz i pozamykaj okna i drzwi,
    • wyłącz klimatyzację, wentylację, ogrzewanie nawiewowe itp.,
    • noś przy sobie cały czas włączone radio bateryjne,
    • zamknij (uszczelnij) zasuwy piecowe i kominowe,
    • udaj się do piwnicy lub innych pomieszczeń, poniżej powierzchni gruntu,
    • pozostań wewnątrz pomieszczeń do czasu, aż władze (służby ratownicze) ogłoszą, że jest już bezpiecznie,
  7. Jeśli musisz wyjść na zewnątrz, zakryj usta i nos mokrym ręcznikiem. Bądź przygotowany do ewakuacji lub schronienia się na dłuższy czas w swoim domu.
    • ukryj inwentarz i nakarm go przechowaną w zamknięciu paszą.
    • nie używaj telefonu, jeśli nie jest to konieczne. Linie telefoniczne są niezbędne dla akcji ratowniczej.
    • przechowuj żywność w szczelnych pojemnikach lub lodówce.
    • niezabezpieczoną żywność, przed schowaniem dokładnie opłucz.
    • zrezygnuj ze spożywania owoców, warzyw i wody z niepewnych źródeł.
  8. Dalej postępuj, zgodnie z zaleceniami określonymi przez władze (służby ratownicze) do czasu odwołania zagrożenia skażeniem promieniotwórczym.

Po odwołaniu zagrożenia opadem promieniotwórczym

  1. Opuść ukrycie i w razie najmniejszych podejrzeń o skażeniu poddaj siebie i rodzinę zabiegom sanitarnym.
  2. Unikaj spożywania żywności z twojego ogrodu oraz mleka od twoich krów i kóz, dopóki nie będą zbadane przez lokalny urząd sanitarny.
  3. W przypadku zarządzenia ewakuacji zabierz ze sobą odzież, dokumenty i produkty żywnościowe. Zabezpiecz mieszkanie.

Przed wystąpieniem skażenia toksycznego

  1. Bądź przygotowany do zabezpieczenia mieszkania poprzez:
    • uszczelnienie okien, drzwi, futryn taśmą izolacyjną i folią,
    • uszczelnienie wszystkich szpar i miejsc, w których przechodzą przewody wodociągowe, centralnego ogrzewania, gazowe, kanalizacyjne itp.,
    • zaklejenie szczelnie papierem klatek wentylacyjnych.
  2. Zapewnij przechowywanie artykułów żywnościowych w odpowiednich opakowaniach, gwarantujących izolację żywności od środowiska zewnętrznego (metalowe puszki, pojemniki szklane lub ze sztucznego tworzywa, wielowarstwowe worki foliowe lub papierowe).
  3. Wodę do celów spożywczych przechowuj w szczelnie zamkniętych szklanych lub plastikowych pojemnikach. Używaj tylko wody przegotowanej, gotując ją wcześniej 15 - 20 min.
  4. Wodę do celów higieniczno - sanitarnych przechowuj w zabezpieczonych ceratą lub folią wiadrach, bańkach, beczkach itp.

Podczas wystąpienia skażenia toksycznego

  1. Jeśli byłeś blisko miejsca wypadku z niebezpieczną substancją chemiczną - staraj się oddalić od tego miejsca, przemieszczając się zawsze prostopadle do kierunku wiatru.
  2. Unikaj kontaktu z wszelkimi rozlanymi substancjami chemicznymi, gazami i parami.
  3. Nie jedz żywności i nie pij płynów, które mogły ulec skażeniu. W taki sam sposób postępuj ze zwierzętami hodowlanymi, bowiem chroniąc je, chronisz własne zdrowie i życie.
  4. W czasie niebezpiecznego zdarzenia o charakterze chemicznym, jeśli usłyszysz sygnał alarmowy - włącz radio lub telewizor (na program lokalny) i stosuj się ściśle do poleceń przekazywanych w komunikatach.
  5. Możesz zostać poproszony o ewakuowanie się, udanie się w wyznaczone miejsce, pozostanie w mieszkaniu.
  6. Jeśli znajdujesz się w samochodzie - zamknij okna i wyłącz wentylację.
  7. Jeżeli schroniłeś się w domu i mimo wykonanych zabezpieczeń obawiasz się, że gazy lub trujące opary mogą wniknąć do budynku:
    • oddychaj przez filtr wykonany z ręcznika lub prześcieradła;
    • wykorzystaj zastępcze i podręczne środki ochrony dróg oddechowych i skóry (maski tkaninowe, płaszcze impregnowane, okulary ochronne, tampony z waty lub gazy);
    • załóż ubranie szczelnie okrywające ciało i rękawice, skarpety, buty, nawet jeśli zapewniają one minimalną ochronę;
    • pozostań w wewnętrznej części budynku przy zamkniętych drzwiach:
    • udaj się na parter lub do piwnicy - przy uwolnieniu substancji lżejszej od powietrza, np. amoniaku,
    • na wyższe kondygnacje - w przypadku substancji cięższych od powietrza, np. chloru, kwasów;
    • wyłącz urządzenia elektryczne i gazowe z otwartym ogniem.

Udzielanie pierwszej pomocy osobie poszkodowanej

  1. Wynieś zatrutego z pomieszczenia lub rejonu skażenia.
  2. Zdejmij skażoną odzież i odizoluj ją.
  3. Ciało umyj dużą ilością czystej wody (nie wycieraj).
  4. Zapewnij poszkodowanemu dopływ świeżego powietrza.
  5. Oczy płucz przy podwiniętych powiekach, zdejmij ewentualne soczewki kontaktowe.
  6. Zapewnij ochronę przed oziębieniem lub przegrzaniem.
  7. Nieprzytomnemu nie podawaj płynów ani pokarmów.
  8. Wezwij pomoc lekarską lub zapewnij transport do lekarza w pozycji leżącej, ewentualnie w stabilnej pozycji bocznej.

Po wystąpieniu skażenia toksycznego

  1. Jeżeli jesteś ewakuowany, nie wracaj do domu, zanim władze lokalne stwierdzą że jesteś bezpieczny.
  2. Przed ponownym zamieszkaniem otwórz wszystkie okna, włącz wentylatory i gruntownie wywietrz pomieszczenia.
  3. Odkażanie przeprowadzaj zgodnie z zaleceniami władz lokalnych, przede wszystkim umyj się w czystej, nieskażonej wodzie, zmień ubranie na czyste.
  4. Skażone ubranie, maski, środki ochrony indywidualnej szczelnie odizoluj, zakop lub przekaż służbom likwidacji skażeń.
  5. Obserwuj nietypowe objawy zdrowotne, które mogą być spowodowane oddziaływaniem niebezpiecznych substancji i ewentualnie zadzwoń po pomoc medyczną.

Kiedy istnieje podejrzenie wystąpienia epidemii

  1. Unikaj dużych zbiorowisk ludzkich.
  2. Unikaj kontaktu twarz w twarz z osobą chorą.
  3. Jeżeli wystąpiły u ciebie objawy chorobowe lub kontaktowałeś się z osoba chorą załóż na twarz maskę z gazy lub bibuły co zmniejszy ryzyko zakażenia innych.
  4. Przestrzegaj podstawowych zasad higieny osobistej.

Co robić aby w przypadku zagrożenia chronić siebie i najbliższych

  1. Nie lekceważ ostrych objawów chorobowych, które wystąpiły nagle i skontaktuj się z lekarzem w celu przebadania.
  2. Nie lekceważ sytuacji kiedy te same objawy chorobowe w krótkim czasie wystąpiły u ciebie i osoby lub osób, z którymi miałeś kontakt.
  3. Przestrzegaj terminów szczepień ochronnych.
  4. Skontaktuj się z lekarzem jeśli wystąpią u ciebie nagłe nietypowe objawy chorobowe a ty nie dawno powróciłeś z egzotycznego kraju.

W przypadku zagrożenia epizootycznego

  1. Rygorystycznie stosuj się do zaleceń i nakazów służb weterynaryjnych i sanitarno – epidemiologicznych.
  2. Zgłoś przypadki zachorowań u zwierząt także w swoim gospodarstwie.
  3. Stosuj się do zasad kwarantanny.
  4. Przestrzegaj rygorystycznie zasad w zakresie utylizacji zwierząt.
  5. Pamiętaj o świadectwie miejsca pochodzenia zwierząt.

Gdy nie ma elektryczności

  1. Sprawdź czy twoi sąsiedzi mają prąd. Prądu może brakować jedynie w twoim domu, czego powodem może być awaria bezpiecznika lub przepalenie obwodów elektrycznych. Gdy twoi sąsiedzi również pozbawieni są prądu, dzwońcie do miejscowej elektrowni. Jeśli będziesz zmuszony by wyjść na zewnątrz, by zbadać sytuację, weź ze sobą latarkę i zwracaj uwagę, czy na ziemi nie leżą zerwane druty elektryczne mogące cię porazić. Gdy je znajdziesz, nie zbliżaj się do nich ani nie dotykaj czegokolwiek, co może mieć z nimi styczność. Natychmiast to zgłoś.
  2. Do oświetlenia używaj latarek. Nie zaleca się w czasie zagrożenia związanego z pożarem używania świec i lamp naftowych.
  3. Wyłącz urządzenia w domu. Gdy większość z nich – lodówki, termy i bojlery, wentylatory i pompy – pozostaje włączona, mogą powodować przeciążenia sieci, wywołując przerwy w dostawie energii, gdy przywrócony zostanie dopływ prądu.
  4. Lodówki i zamrażarki powinny być zamknięte tak długo jak to tylko możliwe. Jedzenie może być przechowywane dzień lub dwa gdy drzwiczki są zamknięte. Próbuj najpierw jeść łatwo psujące się pokarmy. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości wyrzuć je.
  5. Ostrożnie używaj przenośnych generatorów prądu. Mogą one być używane w celu dostarczenia ograniczonej ilości energii w czasie przerw dopływu prądu. Nigdy nie uruchamiaj przenośnych urządzeń w domu lub garażu, gdyż urządzenia gazowe mogą wywołać poważne pożary lub zaczadzenia. Zawsze postępuj według wskazówek producenta. Po dodatkowe wskazówki odnośnie właściwego użycia urządzeń zadzwoń do twojej elektrowni.
  6. Jeżeli wodę uzyskujesz ze studni lub ze zbiornika, bądź przygotowany na korzystanie z alternatywnych źródeł wody do czasu, gdy przywrócony zostanie dopływ prądu. We wspomnianych zbiornikach wykorzystuje się pompy elektryczne, które nie będą działać bez prądu.
  7. Powinieneś zdawać sobie sprawę, że urządzenia gazowe mogą nie funkcjonować, gdy nie będzie prądu, ponieważ energia elektryczna może być niezbędna do uruchomienia zapłonu.
  8. Sporządź listę urządzeń na prąd podtrzymujących życie członkom rodziny (respiratory, wyposażenie tlenowe i inne urządzenia podtrzymujące przy życiu). Zawsze powinieneś mieć plan awaryjny obejmujący alternatywne źródła zasilania w odniesieniu do urządzeń i ewakuowanych osób.

Przed wystąpieniem pożaru

Nie dopuść do powstania pożaru!!!

  1. Skontroluj domowe źródła ogrzewania i usuń wszelkie nieprawidłowości;
  2. bardzo ostrożnie używaj zastępczych źródeł grzewczych (np. przenośne grzejniki elektryczne, gazowe, piecyki na drewno i węgiel), zgodnie z instrukcją obsługi;
  3. zabezpiecz materiały mogące ulec zapaleniu (podłoga, ściany, firany, meble, stosy gazet itp.), przed możliwością kontaktu z otwartym ogniem, żarem oraz gorącym popiołem;
  4. nie używaj kuchenki gazowej do ogrzewania mieszkania.

Sprawdź i stosuj odpowiednie zabezpieczenia instalacji elektrycznej:

  1. nigdy nie „watuj korków”; automatyczny bezpiecznik kosztuje kilka złotych !!!
  2. włączając kilka urządzeń do jednego gniazda przeciążasz instalację elektryczną;
  3. używaj rozgałęźników z bezpiecznikami;
  4. utrzymaj instalację odgromową oraz kominkową w dobrym stanie.

Przetrzymując w mieszkaniu pojemniki z rozpuszczalnikami, benzyną, farbami itp. – przetrzymujesz bombę, której wystarczy już tylko zapalnik!!!

Przygotuj rodzinę do ewentualnej ewakuacji:

  1. określ w mieszkaniu, domu i obejściu gospodarskim drogi ewakuacji oraz zapoznaj nimi domowników, przetrenuj z rodziną taką ewakuację. Winny być ustalone, co najmniej dwie drogi ewakuacji;
  2. naucz rodzinę, jak przemieszczać się w pomieszczeniach zadymionych.

W miarę możliwości:

  1. zainstaluj w mieszkaniu, domu i obejściu gospodarskim wykrywacze dymów (pożaru) i eksploatuj ją zgodnie z instrukcją;
  2. zaopatrz mieszkanie, dom i obejście w podręczne gaśnice i naucz rodzinę posługiwać się nimi. Przestrzegaj terminów badania sprawności gaśnic i ich legalizacji.

Zapisz i zapamiętaj numery alarmowe 112 i 998 oraz naucz dzieci jak informować przez telefon o pożarze.

W razie pożaru

Jeśli zauważyłeś pożar to:

Masz obowiązek prawny i moralny powiadomić o tym osoby zagrożone, straż pożarną lub inne służby ratownicze.

Użyj prostych sposobów by ugasić pożar w zarodku – gaśnica, woda, koc gaśniczy:

  1. jeśli ubranie pali się na Tobie – zatrzymaj się, połóż na ziemi i obracaj do chwili zduszenia ognia, ucieczka spowoduje tylko zwiększenie płomienia;
  2. jeśli pali się tłuszcz w naczyniu kuchennym – ugaś go solą kuchenną lub po prostu nakryj szczelną pokrywką.

Nie gaś urządzeń elektrycznych wodą – mogą być pod napięciem, postaraj się odłączyć zasilanie elektryczne.

Nie próbuj gasić ognia, którego nie jesteś w stanie opanować, wyprowadź wszystkie osoby zagrożone w bezpieczne miejsce i w razie potrzeby udziel pierwszej pomocy.

Gdyby pożar i swąd dymu obudził Cię ze snu – zbadaj, czy drzwi są ciepłe, jeżeli tak to nie otwieraj ich, lecz użyj innych dróg by opuścić pomieszczenie (np. przez okno, o ile jest to możliwe) lub usilnie wzywaj pomocy, wymachując przez okno białym obrusem, prześcieradłem.

Jeśli musisz wyjść przez pomieszczenie zadymione to zakryj usta i nos gęstą tkaniną, okryj się czymś trudno zapalnym i przemieszczaj się tuż przy podłodze – dym i gorące powietrze unosi się do góry, a dołem powietrze jest bardziej czyste i chłodne. Bądź przygotowany! Dym drażni oczy.

Opuszczając mieszkanie zabierz ze sobą wszystkich domowników. Dzieci potrafią chować się przed ogniem w miejscach, z których ich nie widać: w szafie, pod łóżkiem, pod pościelą itp.

Po pożarze

Jeżeli zamierzasz wejść do budynku po pożarze powinieneś:

  1. upewnić się, czy właściwe służby (władze, straż pożarna) stwierdziły, że budynek jest bezpieczny;
  2. uważać na oznaki dymu i gorąca;
  3. nie włączać instalacji elektrycznej w budynku (pomieszczeniu) po pożarze przed jej sprawdzeniem przez elektryka;
  4. jeśli został wyłączony główny wyłącznik gazu, odcinający dopływ gazu z sieci zasilającej do budynku – to w razie ponownego włączenia, wezwij upoważnionego pracownika technicznego administracji obiektu oraz służbę gazowniczą;
  5. zachować czujność i uwagę gdyż po pożarze elementy konstrukcyjne budynku (zabudowań) mogą być osłabione (np. dachy i stropy) i mogą wymagać naprawy.

Jeśli dowódca straży pożarnej lub inspektor budowlany stwierdzi, że budynek po pożarze jest niebezpieczny, należy opuścić dom. Zabierz ze sobą dowód tożsamości i inne ważne dokumenty, niezbędne i cenne przedmioty (okulary, lekarstwa, polisy ubezpieczeniowe, pieniądze, biżuterię).

Skontaktuj się z firmą ubezpieczeniową w przypadku, gdy Twoje mieszkanie, Twój dom, zabudowania gospodarcze i pozostałe mienie ubezpieczyłeś od pożaru.

Wyrzuć produkty żywnościowe, napoje i lekarstwa, które były narażone na działanie wysokiej temperatury, dymu i płomieni. Dotyczy to również zawartości lodówki i zamrażarki. Nie wolno też ponownie zamrażać rozmrożonej żywności.

Jeśli sejf lub metalowa skrzynia uległy oddziaływaniu pożaru, nie próbuj ich otwierać. W ich wnętrzu przez długi czas (wiele godzin) może utrzymywać się wysoka temperatura. Jeśli otworzysz drzwi sejfu lub skrzyni przed wychłodzeniem, powietrze z zewnątrz w połączeniu z wysoką temperaturą wnętrza sejfu (skrzyni) może spowodować zapalenie się zawartości.

Podczas wystąpienia wypadku drogowego

  1. Należy zabezpieczyć miejsce wypadku zgodnie z przepisami ruchu drogowego.
  2. Po uzyskaniu informacji co do ilości ofiar i stanu zawiadamiamy pogotowie ratunkowe, straż pożarną i policję.
  3. Udzielamy pierwszej przedlekarskiej pomocy poszkodowanym.

Zabezpieczenie miejsca wypadku

  1. Jeżeli nie ma zabitych lub rannych, uczestniczący w wypadku kierujący pojazdami samochodowymi, obowiązany jest niezwłocznie usunąć pojazd z miejsca wypadku, aby nie powodować zagrożenia lub tamowania ruchu drogowego.
  2. Jeżeli są ranni lub zabici należy zabezpieczyć miejsce wypadku poprzez włącznie świateł awaryjnych pojazdu, a w razie ich braku, świateł pozycyjnych oraz ustawienie w odległości ok. 100 m za pojazdem ostrzegawczego trójkąta odblaskowego.

Zabezpieczenie ofiar wypadku

  1. Działania techniczne: zatrzymać pracujący silnik samochodu, odłączyć akumulator, zabezpieczyć pojazd przez ewentualnym zsunięciem się (ze skarpy, do rowu itd.).
  2. Wydobycie ofiar z pojazdu: otwieramy drzwi pojazdu, w przypadku zakleszczenia posługując się łomem lub łyżką do opon. Jeżeli drzwi nie da się otworzyć wyjmujemy przednią lub tylną szybę usuwając uszczelkę przy pomocy wkręta. Nie należy wybijać szyby ze względu na możliwość pokaleczenia poszkodowanych. Jeżeli pojazd leży na boku lub na dachu wydobywamy poszkodowanych nie odwracając go na koła.
  3. W razie dużych zniekształceń pojazdu nie wolno siłą wyciągać poszkodowanych przed przybyciem pomocy technicznej (straż pożarna).

Pojazdy samochodowe przewożące substancje niebezpieczne są oznakowane pomarańczowymi prostokątnymi tablicami z czarnymi napisami cyfrowymi określającymi rodzaj niebezpiecznej substancji według międzynarodowych oznaczeń, umieszczonymi z tyłu i przodu pojazdu w następujący sposób:

Jeżeli jesteś świadkiem wypadku z udziałem NŚCh – powiadom natychmiast w jakikolwiek sposób straż pożarną i policję. Podaj istotne dane:

  1. Numer umieszczony na pomarańczowej tablicy.
  2. Miejsce zdarzenia.
  3. Charakter zdarzenia.
  4. Swoje dane.

Nie bądź kibicem zdarzenia, ale oddal się z miejsca wypadku, aby zminimalizować ryzyko zatrucia. Opuść rejon zagrożony, kierując się w przeciwną stronę do kierunku wiatru. Chroń swoje drogi oddechowe. W tym celu wykonaj filtr ochronny z dostępnych Ci materiałów i osłoń nim drogi oddechowe.

Jeśli jesteś w samochodzie – zamknij okna, włącz wentylację wewnętrzną – staraj się jak najszybciej opuścić strefę skażenia.

Stosuj się ściśle do poleceń służb ratowniczych lub komunikatów, przekazywanych przez lokalne środki przekazu – radio, TV, megafony.

Jeśli przebywałeś w strefie skażonej, zdejmij ubranie, które uległo zanieczyszczeniu i zamień je na czyste oraz dużą ilością bieżącej wody przemyj oczy, usta, nos i weź prysznic.

Jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że środki chemiczne przenikną do domu, to:

  1. Włącz radio lub telewizor na program lokalny i stosuj się ściśle do poleceń, wydanych przez lokalne władze (służby ratownicze).
  2. Uszczelnij wszystkie otwory okienne, wentylacyjne, drzwi – oklejając je taśmą klejącą, obkładając rulonami z mokrych ręczników lub prześcieradeł.
  3. Oddychaj przez maseczkę wykonaną z gazy, waty, ręcznika itp.
  4. Zadbaj o bezpieczeństwo swoich podopiecznych, dzieci, osób niepełnosprawnych, zwierząt domowych.
  5. Pozostań w wewnętrznej części budynku przy zamkniętych drzwiach – w przypadku, gdy istnieje niebezpieczeństwo skażenia chlorem, udaj się na wyższe kondygnacje, np. do sąsiadów. W przypadku amoniaku – kieruj się do pomieszczeń, położonych na niskich kondygnacjach.
  6. Powiadom o zagrożeniu najbliższe otoczenie.
  7. Wyłącz urządzenia elektryczne i gazowe z otwartym ogniem.
  8. Nie jedz żywności i nie pij płynów, które mogły ulec skażeniu.

W przypadku zaistniałej katastrofy kolejowej należy:

  1. Powiadomić służby ratownicze (Straż Pożarną oraz pogotowie ratunkowe).
  2. Udzielić pomocy lżej poszkodowanym, gdy nie grozi to pożarem, wybuchem i gdy nie ma innych zagrożeń.
  3. Stosować się do poleceń służb ratowniczych.
  4. Oddalić się jak najszybciej, gdy jest podejrzenie wycieku niebezpiecznej substancji lub wybuchu.
  5. Ostrzec innych przypadkowych świadków zdarzenia.

Jeżeli brałeś udział w zdarzeniu

Jeśli byłeś uczestnikiem katastrofy nie opuszczaj miejsca zdarzenia bez przebadania przez lekarza, ponieważ skutki mogą się ujawnić dopiero po kilku godzinach.

Opuszczając dom

  1. Wyłącz instalację gazową, elektryczną, wodną.
  2. Zabierz ze sobą dokument tożsamości i inne ważne dokumenty, żywność, koce, odzież, pieniądze.
  3. Zadbaj o to, aby dom opuścili wszyscy domownicy oraz sąsiedzi.
  4. Zachowaj szczególną ostrożność – uwaga na stropy, klatki schodowe.
  5. O ile nie możesz opuścić budynku (mieszkania) drzwiami wyjściowymi przez klatkę schodową z powodu zagrożenia lub innych przeszkód, uciekaj przez okno lub okna sąsiadów, jeśli to możliwe.

Gdy nie masz możliwości opuszczenia domu wywieś w oknie białe prześcieradło lub obrus – jako znak dla ratowników, że potrzebujesz pomocy.

Gdy jesteś unieruchomiony (przysypany)nawołuj pomocy, stukaj w lekkie elementy metalowe – ułatwi ratownikom lokalizację.

Gdy opuściłeś dom (mieszkanie):

  1. Powiadom kierującego akcją ratowniczą o osobach z rodziny i sąsiadach, którzy zostali jeszcze w pomieszczeniach budynku, oraz o osobach, które aktualnie i na pewno przebywają poza domem (w pracy, szkole itp.).
  2. Jeśli posiadasz informacje pomocne w akcji ratowniczej, przekaż je niezwłocznie służbie ratowniczej.
  3. Nie przeszkadzaj w pracy ratownikom.
  4. Nie wracaj na miejsce katastrofy, ani nie wchodź do uszkodzonego wypadkiem budynku bez zezwolenia służb budowlanych, które określą czy takie wejście jest bezpieczne.
  5. O ile doznałeś obrażeń (jesteś ranny) zgłoś się do punktu pomocy medycznej.
  6. Zgłoś swoje potrzeby do punktu pomocy społecznej lub władz terenowych.
  7. Dalej postępuj, zgodnie z zaleceniami władz miasta, gminy.

Gdy byłeś świadkiem katastrofy budowlanej niezwłocznie powiadom Straż Pożarną, Policję, Pogotowie Ratunkowe.

Przed atakiem terrorystycznym

Jeśli w miejscu publicznym, na imprezie czy zakupach zauważysz:

  1. Podejrzanie lub dziwnie zachowujące się osoby.
  2. Pozostawioną paczkę lub przedmiot.
  3. Samochód budzący twoje podejrzenia lub znajdziesz się w innej niecodziennej sytuacji.

ZAREAGUJ i poinformuj o tym fakcie służby porządkowe, które znajdują się na miejscu,

MOŻESZ PRZYGOTOWAĆ SIĘ NA ATAK TERRORYSTYCZNY, korzystając z tych samych sposobów, które znajdują się zastosowanie podczas innych sytuacji kryzysowych tj.:

  • BĄDŹ CZUJNYM I ZORIENTOWANYM W TYM, CO DZIEJE SIĘ W NAJBLIŻSZYM OTOCZENIU- podstawową cechą terroryzmu jest to, iż nie ma lub pojawia się mało znaków ostrzegawczych.
  • W CZASIE PODRÓŻY PODEJMIJ WSZELKIE MOŻLIWE ŚRODKI OSTROŻNOŚCI- zwracaj uwagę na rzucające się w oczy lub nietypowe zachowania ludzi. Nie przyjmuj od obcych osób żadnych pakunków. Nie pozostawiaj bagażu bez opieki.
  • ZAPAMIĘTAJ GDZIE ZNAJDUJĄ SIĘ WYJŚCIA EWAKUACYJNE- przed wystąpieniem zagrożenia pomyśl, którędy można by ewakuować się w pośpiechu z budynku lub zatłoczonych miejsc. Zapamiętaj, gdzie znajdują się klatki schodowe.
  • ZAPAMIĘTAJ ELEMENTY NAJBLIŻSZEGO OTOCZENIA- zwróć uwagę na ciężkie lub łatwo tłukące się przedmioty, które mogą być przesunięte, zrzucone lub zniszczone podczas wybuchu.

W razie ataku terrorystycznego

W przypadku ataku terrorystycznego (napadu na obiekt z użyciem broni, noża, ładunku wybuchowego lub innego niebezpiecznego narzędzia) należy:

  1. W pełni podporządkować się wezwaniom napastników.
  2. Nie prowokować ich do użycia siły lub broni.
  3. Nie wykonywać gwałtownych ruchów, zachowywać się spokojnie, a o każdym zamiarze zmiany miejsca lub położenia (o ile jest to konieczne) uprzedzać napastników.
  4. Nie ulegać panice (nie krzyczeć, nie płakać, nie histeryzować).
  5. Nie atakować napastników (poza oczywistymi przypadkami posiadania fizycznej lub liczebnej przewagi, kiedy środki posiadane przez napastnika nie mogą spowodować większych szkód, zwłaszcza dla życia i zdrowia interweniujących osób).
  6. Nie wpatrywać się uporczywie w napastników, unikać ich wzroku.
  7. Wszystkie polecenia i czynności napastników wykonywać posłusznie i spokojnie, nie wykazując jednak zbytniej gorliwości – robić tylko to czego żądają.
  8. Zajmować w miarę możliwości miejsca poza strefą działania napastników i poza drogami ich przemieszczania się, zwłaszcza odwrotu, wykorzystując wszelkie możliwe zasłony (np. meble).
  9. W trakcie napadu próbować wezwać pomoc (np. wysyłając SMS z telefonu kom. na nr 112, lub informując rodzinę), o ile nie wiąże się to z ryzykiem zauważenia przez napastników.
  10. W przypadku szturmu na obiekt antyterrorystów, pozostać na miejscu, chronić cały czas twarz (drogi oddechowe), pierś i brzuch, a ręce trzymać splecione na karku.
  11. Starać się zapamiętać możliwie jak najwięcej szczegółów dot. wyglądu, zachowania się napastników oraz przebiegu akcji.
  12. W przypadku wycofania się napastników, do czasu przybycia policji, nie wychodzić z obiektu i nie dotykać pozostawionych przez nich przedmiotów.